Bioenergie plus voedsel positief benaderen

Volgens mij is het hoog tijd om de frame food-for-fuel om te buigen naar food-and-fuel. Ofwel om angst om te zetten in hoop. Hoop op elkaar versterkende duurzame ontwikkeling van bioenergie èn voedselvoorziening. Naast het fundament van mijn Wageningse studie, een meer recente curcus ‘biobased economy’ en rapporten van het Duitse Nova Institut, voel ik nu ook rugdekking voor deze gedachte vanuit een tiental universiteiten, instituten en de Wereldbank. Laten we bioenergie plus voedsel positief benaderen.

Weg van de angst …
In mijn vakgebied krijg ik vaak de tegenwerping dat bio-energie leidt tot voedselproblemen. Tot kap van tropische regenwoud. Dat je niet moet gaan slepen met biomassa, dat we in Nederland niet genoeg hebben en überhaupt ons landschap niet aan willen tasten. Dat we de energietransitie toch ook met zonne- en windenergie zouden kunnen realiseren. Enzovoort enzovoort. Ik kan weinig met die (negatieve) gedachten. Het voedselprobleem is helaas primair het gevolg van het niet echt op willen lossen van honger in de wereld; niet dat er onvoldoende voedsel geproduceerd wordt of kan worden. Het kappen van tropisch regenwoud moet je hoe dan ook tegen willen gaan. Het niet importeren van biomassa leidt tot meer langdurig mondiaal gesleep met olie en kolen. Tot slot, ik ken geen enkel officieel energie-scenario van Rijk of Europa waarin we het alleen met zonne- en windenergie gaan doen in Nederland. Angst brengt ons niet vooruit in de energietransitie, het werkt eerder verlammend. En doet ‘de fossielen’ lachen in hun vuistje.

De weg van hoop …
Vorige week kwam ik het artikel tegen: “Bio-energie en voedselzekerheid kunnen duurzame ontwikkeling ondersteunen”. Onder andere Universiteit Twente, Delft en de Wereldbank planten hoop om deze verschillende maatschappelijke opgaven in samenhang aan te pakken. Ze kunnen elkaar namelijk goed versterken. Dat zet ik graag naast de studie van het Nova Institut “Global bioeconomy in the conflict between biomass supply and demand” (2015). Die studie geeft aan dat er een ‘hoog’ scenario voor beschikbaarheid van biomassa bestaat dat matcht met een stevige ontwikkeling van de biobased economy. Ik zeg niet dat dat een makkelijk scenario is voor de goede orde, maar wat mij betreft zeker de moeite waard. Die informatie koppel ik dan weer aan uitspraak van deskundigen van instituten als ECN en PBL dat bio-energie de komende paar decennia een realistische plaats heeft in de energietransitie. Dat om het 1,5 graden doel uit het klimaatakkoord van Parijs (2015) te halen, bio-energie ook gekoppeld moet worden aan afvang en opslag van broeikasgas (CCS-techniek). Kortom: er is hoop op gecombineerde duurzame ontwikkeling die voedselzekerheid en bio-energie biedt!

Moreel leiderschap
Ik zit nu midden in het boek ‘Transitie33’ van Hans Siepel en Frank Regtvoort en ben aangekomen bij hun pleidooi voor meer moraliteit, wil je de gewenste maatschappelijke effecten bereiken. Energietransitie, biobased economy en ‘voedsel’ vragen volgens mij om groot moreel leiderschap. Met name Europa en Den Haag moeten dan dit soort majeure vraagstukken oprecht en vertrouwenwekkend benoemen en serieus aanpakken. Mijn stelling dat de biobased opgave – inclusief import/export – in Nederland 3 à 4x zo groot is als de opgave van het nationale Energieakkoord (zie mijn eerdere blog), is ondanks herhaaldelijk aandringen nog steeds door niemand verworpen. Als wij onze chemie, bijbehorende kenniseconomie en maakindustrie willen behouden en vergroenen, dan zullen wij op grote schaal biomassa gaan importeren en blijven er aanzienlijke reststromen over voor bio-energie. (De ontwikkelroute werkt zelfs meestal omgekeerd, van bio-energie naar bio-chemie). Deze transitie is meer kansrijk als we ook harder gaan werken aan voedselzekerheid en duurzame ontwikkeling.

Is het een idee dat we in het volgende kabinet één minister voor grondstoffen, energie en voedsel krijgen? Dat het energiebeleid krachtiger wordt en versterkt met samenhangend beleid op gebied van voedsel en circulaire biobased economie?

 

 

Delen:
Peter van den Broek

werkt aan circulaire biobased economy vanuit energietranistie --- linkedin: www.linkedin.com/in/pjmvdb --- blogt op persoonlijke titel (medewerker provincie Gelderland)

Eén reactie, voeg jouw reactie toe.

Gave actie! Ik doe mee, met medeneming van het lectoraat Biobased Energy van Avans Hogeschool / Centre of Expertise Biobased Economy. Ben het helemaal met je eens, en kan je ondersteunen met cases en mijn ervaring bij het LEI.

Douwe-Frits Broens
Research Manager CoE BBE

Plaats een reactie