En toen ging het licht aan… laat maatschappelijke relevantie energietransitie zien

De Stichting Toekomstbeeld der Techniek publiceerde onlangs het boek En toen ging het licht aan… Hiermee wil de stichting de maatschappelijke relevantie van de energietransitie voor het voetlicht brengen. Theo Bosma, directeur research & innovation for energy bij DNV GL en SEECE-stuurgroeplid, vertelt over zijn bijdrage.

In het verhaal dat Bosma schreef, heeft opa Jan de hoofdrol. Het is een fictieve man, die ervaart hoe een huishouden in 2050 omgaat met energie. Hij mag elektriciteit met zijn vrienden delen, heeft een warmtevoorraad in de kelder, batterijen in zijn auto en een warmtepomp om de hoek.

Wet- en regelgeving
Het verhaal is onderdeel van een laagdrempelige publicatie, die verschillende transitiepaden naar een duurzame energievoorziening uitlicht. Bosma focust in zijn bijdrage vooral op wet- en regelgeving. Die hebben een enorme impact op energiegebruik.

‘Energie is heel veel politiek’, zegt Theo Bosma. ‘Er worden keuzes gemaakt en daardoor ontstaat een bepaald marktmechanisme en een bepaalde markt. Ik wilde schrijven over die wisselwerking en dat hele kleine dingen een groot effect kunnen hebben.’ Kortom: regels, die op het eerste gezicht niet zoveel voorstellen, beïnvloeden de manier waarop bedrijven en particulieren met energie omgaan.

Energiebelastingen
Als voorbeeld noemt Bosma de energiebelastingen. ‘De belasting op elektriciteit is vier keer zo hoog als de belasting op gas. Dat is historisch gegroeid. Toen gas werd gevonden, wilden we Nederland aan schonere steden helpen en gas gaan gebruiken. Dat de energiebelasting op gas laag is, omdat we het gebruik vroeger wilden stimuleren, is prima.’

‘Nu is er een nieuwe technologie. We kunnen met warmtepompen huizen verwarmen. Maar iedereen zegt: dat is hartstikke duur. Maar dat komt doordat de energiebelasting op gas zo laag is. Dat is een politieke keuze’, aldus Bosma. ‘Op het moment dat het [de belastingen, red] gelijkgetrokken wordt – we zijn toch een homo economicus – gaan we allemaal over op warmtepompen of stadsverwarming.’

Transparantie
Bosma wil dit soort regels transparant te maken, omdat weinig mensen op de hoogte zijn van energie-wet- en regelgeving. ‘Als je aan mensen vraagt: waarom belasten we gas vier keer lager dan schone zonne-energie en schone windenergie? Dan zullen veel mensen zeggen: dat vind ik eigenlijk wel gek.’

Wet- en regelgeving kunnen het energiesysteem bovendien eerlijker maken, laat Bosma weten. ‘Als je een dak op het zuiden hebt, hoef je misschien maar de helft van het dak vol te leggen met zonnepanelen. De andere helft niet, want dat is niet financieel aantrekkelijk. Dus er blijft potentie liggen. Het zou veel logischer zijn als we het systeem zo inrichten dat we het aantrekkelijk maken om het hele dak op het zuiden vol te leggen en dat de energie wordt gedeeld met iemand die een dak op het noorden heeft.’

Jongeren informeren
Er zijn tal van regels, die energieopwekking en -gebruik sturen. En die hebben niet alleen effect op technologische ontwikkelingen, maar ook op de manier waarop we leven. Bosma (die zich als SEECE-stuurgroeplid hard maakt voor meer en beter opgeleide energietechnici) wil dat jongeren zich beseffen dat energie, en de wet- en regelgeving daaromheen, een enorme maatschappelijke impact heeft. ‘We leren ze natuurlijk hoe techniek werkt. Maar die is ingebed in de samenleving. Het is belangrijk om een breed beeld te hebben van de toepassing, zodat ze daardoor betere dingen kunnen ontwikkelen.’

Benieuwd naar de verschillende transitiepaden die worden belicht in En toen ging het licht aan…? Bestel de publicatie op STT.nl.

Bron: HAN Centre of Expertise – SEECE

Delen:
SEECE (Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise)

SEECE is hét centre of expertise voor duurzame elektrische energie. Deze publiek-private samenwerking jaagt innovatie aan, zorgt voor voldoende arbeidscapaciteit en zet kennis om in financieel haalbare producten en diensten.

Plaats een reactie