Tag archive: Lectoraat Duurzame Energie

Symposium Focus on solar energy: ‘Geconcentreerde zonne-energie is meer dan een onderzoeksonderwerp’

De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) bood dinsdag 19 februari een podium aan verschillende sprekers, die vertelden over geconcentreerde zonne-energie. Bezoekers van het symposium Focus on solar energy maakten niet alleen kennis met techniek, ze zagen ook in welke context de technologie ontwikkeld en toegepast wordt.

Lees verder

Symposium Werken en Leren met Energie benadrukt belang leerwerktraject

Partijen die betrokken zijn bij Werken en Leren met Energie maakten dinsdag 31 maart de balans op, tijdens een symposium op de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).

Ruim tachtig bedrijven, onderwijsprofessionals, overheidsfunctionarissen en potentiële leerwerkers zitten geconcentreerd in een zaal op de Faculteit Economie en Management van de HAN. In de ochtend, en een deel van de middag, wonen ze verschillende presentaties bij en nemen ze deel aan een discussie.

 Bezoekers luisteren aandachtig naar verschillende presentaties.

Uitdagingen

‘Als je tekorten oplopen tot 5000 medewerkers, moet je wel wat doen’, vertelt Robert Berends, humanresourcesmanager bij Alliander. Berends, die verantwoordelijk is voor de technische arbeidscapaciteit bij de netbeheerder, legt uit dat de vervangingsvraag bij bedrijven vele malen groter is dan het aanbod van verschillende scholen.

Deze conclusie komt niet uit de lucht vallen. Twee jaar geleden bleek al uit de Arbeidsmarktverkenning voor Netwerkbedrijven dat er een tekort aan – vooral – werktuigbouwkundigen en elektrotechnici ontstaat. Veel energietechnici gaan de komende jaren met pensioen en door de transitie naar duurzame energie is nieuwe technische kennis nodig.

Leerwerkers delen hun ervaringen.

Ondersteuning topsector

Er wordt op landelijk niveau gewerkt om het tekort op te lossen. ‘Wij zorgen dat er een scholingsinfrastructuur komt’, zegt Marsha Wagner, programmamanagerHuman Capital Agenda van de Topsector Energie. Daardoor kan iedereen in aanmerking komen voor een energiegerelateerde opleiding. En die opleidingen zijn niet alleen bedoeld voor technici die bij energiebedrijven willen werken. ‘Ik heb het over partijen die een bijdrage leveren aan de energietransitie’, aldus Wagner.

Uit de presentatie van Wagner blijkt dat er niet alleen een tekort is aan techniektalent, maar ook een overschot. Er zijn technici die een opleiding gevolgd hebben waarmee ze niet aan een baan komen. ‘Er zijn krimpsectoren, maar er is ook een schreeuw om werknemers. Hoe krijgen we die mensen van werk naar werk? Hoe beweeg je mee met de arbeidsmarkt?’

 Marsha Wagner vertelt over de Topsector Energie.

Werken en Leren met Energie

Werken en Leren met Energie speelt in op de scheefgroei. Deelnemers aan het traject zijn vaak talentvolle jongeren die elektrotechnicus of werktuigbouwkundige willen worden maar niet de juiste studie hebben gevolgd.

Dankzij Werken en Leren met Energie krijgen de leerwerkers een tweede kans. Kandidaten werken drie dagen bij een bedrijf dat zich bezig houdt met energievraagstukken en studeren twee dagen per week op de HAN. De werkgever betaalt de opleiding en de leerwerkers krijgen – tenminste – minimumloon.

 Bezoekers laten met groene en rode kaarten zien of ze voor of tegen een stelling zijn.

Resultaten

Van die kans werd gretig gebruik gemaakt. In 2013, het startjaar van Werken en Leren met Energie, startten 16 Elektrotechniekstudenten en 30 Werktuigbouwkundestudenten in combinatie met een baan. In 2014 waren dit 17 elektrotechniekstudenten en 25 werktuigbouwkundestudenten. ‘Wij namen vorig jaar vijf leerwerkers aan, dit jaar nemen wij vijf leerwerkers aan en – u raadt het al – daar gaan wij mee door’, zegt Robert Berends van Alliander enthousiast.

De lovende woorden vanuit Alliander baren een aantal aanwezigen zorgen. ‘Is dit traject vooral bedoeld voor grote energiebedrijven, zoals netbeheerders, of ook voor het MKB?’ Vraagt een van de bezoekers. Leon Verhoeven, werkzaam bij het Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise (SEECE), wijst naar de eigenaar van MKB-bedrijf QConcepts. ‘Jurrian, jij hebt een leerwerker in dienst. Kun je daar iets over vertellen?’

Leonie Dijkhof, leerwerker bij QConcepts, laat een tekening van de SkyWindTurbinezien. 

Investering

Tijdens het symposium komen meer zorgen aan de orde. Er zijn bijvoorbeeld bedrijven die de investering aan de grote kant vinden. Vier jaar lang collegegeld én minimumloon van een leerwerker betalen, is nogal wat.

Migon Schmitz, Elektrotechniekstudent en werknemer bij het Graafschap College, grijpt de microfoon en tackelt deze stelling. ‘De investering hoeft niet voor de lange termijn te zijn. Je kunt een leerwerker ook een jaar aannemen. In die tijd kan een leerwerker veel waarde toevoegen aan het bedrijf’, zegt Schmitz.

Potentiële leerwerker informeert naar Powerlab.

Kennis

Berends benadrukt dat deelname aan Werken en Leren met Energie niet alleen extra arbeidskracht betekent, maar ook deelname aan een kennisnetwerk. ‘SEECE, initiator van Werken en Leren met Energie, is een kenniscentrum met kennis die wij nodig hebben. Studenten zitten in dat netwerk en nemen innovatie mee naar ons bedrijf’, aldus Berends.

Marsha Wagner van de Topsector Energie laat weten dat SEECE bovenop de nieuwste ontwikkelingen zit. ‘SEECE heeft een trekkende en leidende rol naar scholen die met smart grids [slimme energienetwerken (red.)] bezig zijn’, zegt Wagner.

 Een potentiële leerwerker leest de brochure van SEECE.

Ontmoetingen

Tijdens een uitgebreide lunch presenteert een aantal bedrijven zich en spreken potentiële leerwerkers met managers die wellicht een werkplek kunnen bieden. Studenten kunnen namelijk alleen starten met het leerwerktraject als ze worden aangenomen bij een bedrijf.

De werkzoekenden die nog geen leerwerkbaan gevonden hebben, krijgen 17 april nog een kans. Dan vindt de Bedrijvenmarkt Werken en Leren met Energie plaats inPowerlab, op Arnhems Buiten.

 

HAN ontvangt subsidie voor Solar Demo Lab

De Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) ontvangt 90.000 euro subsidie van Provincie Gelderland voor het Solar Demo Lab. De HAN onderzoekt hoe het midden- en kleinbedrijf in de regio gebruik kan maken van het Solar Demo Lab als proeftuin voor duurzame energie.

Speciale tuinbouwkas
Naast de faculteit Techniek van de HAN staat een special tuinbouwkas: het Solar Demo Lab. Deze wordt gebruikt voor onderzoek naar energie uit geconcentreerd zonlicht, binnen het HCPV-GO-project dat wordt uitgevoerd in het kader van het Topsectorenbeleid van de Rijksoverheid. In de kas komen vlakke, kunststof lenzen die meebewegen met de zon. Hoogrendementszonnecellen kunnen vervolgens tot veertig procent van het geconcentreerde licht omzetten in elektrische energie. Naast elektrische energie komt warm water en licht voor het gebouw beschikbaar. Door de afvang van zonnewarmte is minder koeling en ventilatie noodzakelijk in de kas.

Proeftuin voor het MKB
Dankzij de subsidie kan het Solar Demo Lab als proeftuin worden ingezet voor verschillende onderzoeken. Vooral het midden- en kleinbedrijf, in de regio waar de HAN actief is, profiteert hiervan. Testfaciliteiten zijn voor deze groep over het algemeen erg duur.

Welke faciliteiten in de kas worden geïmplementeerd is afhankelijk van de interesse en wat met de verkregen middelen mogelijk is. ‘We willen een unieke proeftuin naast de hogeschool creëren. Hoe die er precies uitziet is afhankelijk van de wensen in het bedrijfsleven’, zegt Rik Catau, onderzoeker bij het HAN-Lectoraat Duurzame Energie. Momenteel zijn experimenten met warmteopslag, zonnevolgsystemen, daglichtsystemen en algen gepland.

Uitbreiding HAN-onderzoek
De HAN blijft zelf ook gebruik maken van het Solar Demo Lab. De faciliteit wordt gedeeld met het bedrijfsleven. Studenten en HAN-onderzoekers zetten het HCPV-GO-project voort en bedenken nieuwe toepassingen voor de onderzoekskas. Die kan bijvoorbeeld gebruikt worden voor warmtepompinstallaties en biogastoepassingen.