Tag archive: mest

Energieakkoorden en biobased economy

Als we in 2050 klaar zijn met de Energieakkoorden (waaronder het ‘Gelders’) dan gebruiken we nog steeds veel fossiele grondstoffen. Daar willen we als maatschappij om diverse redenen vanaf. Dat kan ook, als we vol (blijven) inzetten op de (circular) biobased economy. Het werkveld dat agro, energie en chemie verbindt. Fossiele grondstoffen worden namelijk niet alleen ingezet voor elektriciteit, warmte en brandstof, maar ook als grondstof voor bijvoorbeeld kunststoffen, chemicaliën en medicijnen. Nederland importeert zelfs veel meer fossiele grondstoffen voor producten en chemicaliën dan voor de eigen energievoorziening sec1. Welliswaar exporteren we veel producten en chemicaliën, maar zelfs die kunnen we beter vergroenen. Energietransitie en biobased economy zijn dus onlosmakelijk met elkaar verbonden. Laten we ze dan ook in de energieakkoorden optimaal verbinden.

Lees verder

‘Kunstmest’ uit dierlijke mest stap dichterbij

Tijdens de officiële start van het Bioeconomy Innovation Cluster Oost Nederland reikte gedeputeerde Annemieke Traag van de provincie Gelderland op 26 juni een cheque uit van 235.000 euro subsidie aan Wilba-techniek, loon- en vergistingsbedrijf Groot Zevert BV en Alterra Wageningen UR voor de bouw van een innovatieve proefinstallatie voor de verwerking van mest. In de te bouwen installatie zullen fosfaten worden teruggewonnen uit dierlijke mest. Het mestoverschot kan hierdoor sterk worden verminderd.

Delen van fosfaat uit mest verwijderen

Alterra-onderzoeker Oscar Schoumans: “We hebben in het laboratorium onderzocht hoe fosfaten het beste uit dierlijke mest teruggewonnen kunnen worden. Door slimme mechanische en chemische scheidingstechnieken toe te passen zijn we in staat om op een effectieve en relatief goedkope manier grote delen van het fosfaat uit mest verwijderen, zodat die als secundaire grondstof gebruikt kan worden door de industrie, bijvoorbeeld de kunstmestindustrie. Wat rest is een mestproduct dat beter aansluit bij de behoefte van de gewassen (betere stikstof-fosfaatverhouding met nog steeds een hoog organische stofgehalte) waar lokaal en regionaal behoefte aan is. Hierin zetten we beproefde technieken in, en volgens de inschattingen die we met het bedrijfsleven hebben gemaakt moet het financieel uit kunnen, vandaar dat we groot belang hechten aan de bouw van deze pilot.”

Van onderzoek naar de praktijk

Het gaat hier om een potentiële technologische doorbraak in de mestverwerking in Nederland, vindt ook Jeroen Sluijsmans (Alterra), die betrokken is bij het Bioeconomy Innovation Cluster Oost Nederland (BIC-ON). “We moeten nu zo snel mogelijk vanuit het laboratorium naar een eerste toepassing in de ondernemerspraktijk. En als dat werkt, dan direct door naar een opschaling, want er zit een fikse druk op de ketel om van het mineralenoverschot af te komen.” En daarin bewijst het innovatienetwerk van BIC-ON zijn waarde. Sluijsmans: “Vanuit BIC-ON stimuleren we niet alleen innovaties, maar proberen we ook met partijen belemmeringen weg te nemen. Financiering van innovaties is zo’n belemmering die we voortdurend van bedrijven horen, en dat pakken we op.”

Oplossen van mestprobleem

In de praktijkproef zal de vergiste mest grof dan wel fijn gescheiden worden, afhankelijk van de hoeveelheid fosfaat die verwijderd moet worden. Vervolgens zijn er twee sporen ontwikkeld om fosfaten terug te winnen. Eén voor de dikke fractie en één voor de dunne fractie, die al dan niet gecombineerd kunnen worden toegepast. Na de processing kunnen de behandelde mestfracties weer samengevoegd worden tot mest. Uitdaging is om de mineralensamenstelling van de behandelde mest zo veel mogelijk aan te laten sluiten bij de gewasbehoefte in de regio, waardoor ook de mesttransportkosten zo laag mogelijk worden gehouden. Een groot voordeel is verder dat de organische stof behouden blijft voor de landbouwgronden in de regio en de export naar Duitsland kan worden teruggedrongen. Voor de afzet van de teruggewonnen fosfaten zijn er verschillende mogelijkheden en die zullen alleen maar toenemen gelet het feit dat Europa geheel afhankelijk is van de import van fosfaten. Sluijsmans: “Zo snijdt het mes aan twee kanten, enerzijds wordt een bijdrage geleverd aan het oplossen van het mestprobleem (fosfaatoverschot in de vorm van dierlijke mest) en anderzijds wordt bijgedragen aan een fosfaat-circulaire economie.”

Er moet nog veel beproefd worden

Alle ogen zijn nu gericht op dit Topsectoren innovatieproject. Oscar Schoumans: “Ik weet niet meer hoeveel presentaties ik al gehouden heb in binnen- en buitenland, maar overal waar ik kom hoor ik dat dit toch wel een erge mooie en eenvoudige techniek is. Maar ik sta zeker nog niet te juichen. De stap van lab naar de praktijk is altijd groot en het geheel zal nog beproefd moeten worden. Maar ik ben in ieder geval zeer verheugd met de financiering van dit Topsectorenprogramma door LTO en EZ, het enthousiasme bij het bedrijfsleven, de internationale samenwerking op dit vlak (Biorefine) en nu dan gelukkig ook nog met de financiering van de bouw van de pilot die door de provincie Gelderland mogelijk is gemaakt. Ik kan niet wachten totdat het draait en de eerste praktijkgegevens beschikbaar komen.”

goud voor groenlo mest

Kansen voor verwaarden van mest

De CoP Goud Voor Groenlo organiseert in samenwerking met oa de provincie Gelderland en CAH Vilentum de Werkconferentie ‘Kansen voor verwaarden van mest’. De CoP stimuleert de uitwisseling van kennis en ervaring tussen bedrijven, overheden en andere organisaties die werken aan de verwerking van mest en andere biomassastromen voor ondermeer de productie van duurzame energie. De bijeenkomst is daarom bestemd voor alle belanghebbenden uit de mestketen. Het is doel is gezamenlijk kansrijke richtingen te definiëren voor de verwerking en verwaarding (meststoffen, mineralenterugwinning en energie) van dierlijke mest in Gelderland.

Tot de sprekers behoren onder andere de gedeputeerde Duurzaamheid & Klimaat van de provincie Gelderland, Annemieke Traag, de medewerker betrokken bij het opstellen van het mestbeleid bij DG Agro van het ministerie EZ, Harm Smit en Hans van den Boom, sector manager Veehouderij van de Rabobank.

Aan het symposium kunnen maximaal 75 mensen deelnemen en vol is vol.  Inschrijven als deelnemer kan door een mail met uw naam en verdere NAW gegevens te sturen naar aanmelden@goudvoorgroenlo.

RCT de Vallei

Nieuwe mestverwerkingsplicht motor voor innovaties?

Sinds 1 januari geldt een mestverwerkingsplicht, die strikte eisen stelt aan de verwerking en afzet. Ze dwingt bedrijven tot het zoeken naar nieuwe oplossingen voor het fosfaatoverschot in mest. Het Regionaal Centrum voor Technologie  de Vallei organiseerde hierover onlangs een bijeenkomst voor circa dertig ondernemers, samen met GreenTech Alliances (GTA), gebiedscoöperatie O-gen, Stichting Biomassa en Wageningen UR.

Doel van de bijeenkomst was bedrijven in de Vallei te stimuleren om innovatieve projecten te starten om te voldoen aan de mestverwerkingsplicht. Er werd van alles besproken: van het maken van kunstmest en biogas uit dierlijke mest tot het aanpassen van veevoer. Biogas uit mest is met de huidige technologie niet economisch aantrekkelijk, zo werd gesteld op de bijeenkomst.

Belemmerende energieregels

Maar heeft dit niet vooral te maken met de huidige energieregels? Op DuurzaamNieuws betoogt Han Blok dat 50 van de 80 recent gebouwde mestvergisters financieel niet rendabel zijn door regelingen van de Nederlandse staat. “Grootverbruikers krijgen een drastische vermindering van energiebelasting en over groene energie wordt daarentegen energiebelasting en BTW geheven. Elke m3 gas geleverd aan kleinverbruikers levert de staat minstens een kwartje aan belastingen en elke kWh elektriciteit bijna 15 cent. De industriële grootverbruikers betalen vrijwel geen energiebelasting en BTW en krijgen dus bij elkaar voor enkele miljarden euro’s korting op deze heffing…Door slechts één miljard euro belastingdruk te verschuiven van de biogasboer naar de grote industrie zou de opbrengst van het biogas al verdubbelen. Op die basis kunnen er dan in Nederland nog 4.000 mestvergisters gebouwd worden die dan op een rendabele manier biogas kunnen produceren. Dat vergt een investering van 8 miljard euro maar dat hoeft de staat niets te kosten want het is een investering die een voldoende hoog rendement heeft.”

Pilots en samenwerking in regio

Op de bijeenkomst werden verschillende presentaties gegeven. Oscar Schoumans, onderzoeker mest en mineralen van Wageningen UR, vertelde over de kansrijke oplossing mineralenproducten-op-maat uit dierlijke mest. Daarvoor start binnenkort een pilot in de Achterhoek.

Gijs van Selm, voorzitter van de Stichting Biomassa, adviseerde de ondernemers: “Innoveer samen. Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder.” Hij presenteerde een samenwerking van bedrijven in de Achterhoek rond mestinnovaties. Stichting Biomassa is een innovatiecentrum, opgezet door zes Achterhoekse bedrijven. Het stimuleert de ontwikkeling van nieuwe technieken en concepten voor het omzetten van organische reststromen naar producten met een economische waarde.

Ook Stichting Groengas Nederland was aanwezig. Ze zet zich in om de ontwikkelingen op de groengasmarkt te versnellen en de productie van groen gas te verhogen. De stichting werkt samen met agrariërs, de afvalsector, de voeding- en genotmiddelenindustrie, de agrosector, energiebedrijven, netbeheerders, projectontwikkelaars, banken en overheden. De vele initiatieven met groengas zijn op een ‘kansenkaart’ gezet. Hier staat het overzicht van initiatieven in Regio Oost.

Gebiedscoöperatie O-gen ziet voor zichzelf een trekkersrol om samen met bedrijven initiatieven rond mestbewerking op te pakken. De coöperatie zet zich in voor de vitaliteit en kwaliteit van het landelijk gebied in de Gelderse Vallei, Heuvelrug en Kromme Rijnstreek. O-gen stimuleert samenwerking in onder andere agrarisch ondernemen, gebiedsmarketing en natuurontwikkeling. Ze heeft inmiddels bedrijven uitgenodigd om mee te doen aan initiatieven in mestbewerking.

stages biomassa

Studenten doen R&D naar biomassa bij Achterhoekse bedrijven

Dankzij de werving en bemiddeling van de Innovatiehub Biomassa doen studenten zeven R&D projecten bij Achterhoekse bedrijven. Door overlap in de projecten en onderlinge discussie tussen de studenten ontstaan nieuwe inzichten en ideeën. Volgens manager Iris Walhout is de Innovatiehub daarmee uniek. “Er ontstaat daadwerkelijk een versnelling van de innovatie,” zegt Iris Walhout, “Voor de toekomst van de betrokken bedrijven, de regio en de ontwikkelingen in de mestsector heeft dat grote waarde.”

Bedrijfsstagecentrum

De innovatiehub Biomassa is een initiatief van de stichting Biomassa in samenwerking met het Fast Forward programma van Saxion. De innovatiehub startte in november 2013. Het is een bedrijfsstagecentrum dat stagiaires en afstudeerders van verschillende opleidingen werft aan de hand van onderzoeksopdrachten in de vorm van innovatieve projecten van de participanten. Iris Walhout begeleidt en ondersteunt de studenten bij de uitvoering van de projecten. Via wekelijkse gezamenlijke activiteiten kunnen de studenten ook leren van elkaars ervaringen.

Mestverwerking

De stichting Biomassa richt  zich voorlopig vooral op het stimuleren van innovaties op het gebied van mestverwerking  vanwege het grote overschot eraan in de Achterhoek. De algemene ervaring van de bedrijven uit deze sector is dat ze veel tijd kwijt zijn aan het werven en begeleiden van stagiairs voor hun R&D projecten en moeite hebben met het vinden van goed personeel. Door de werving en begeleiding van de studenten door de Innovatiehub Biomassa wordt de bedrijven veel werk uit handen genomen. Tegelijk komen ze op een laagdrempelige wijze in contact met een potentieel aan nieuwe werknemers.

Opleidingen afstemmen op praktijk

Diverse bedrijven uit de sector geven aan dat er ruimte is voor het verder verbeteren van de afstemming van de opleidingen op de praktijk. Aan de hand van de contacten die zijn ontstaan via de Innovatiehub komen hierover nu gesprekken met de opleiders op gang.

In de stichting Biomassa werken o.a. de volgende partijen intensief samen: Dorset (Aalten), ForFarmers (Lochem), Groot Zevert (Beltrum), Wilba Techniek (Eibergen), Waterstromen (Lochem), Nijhuis Water Technology (Doetinchem), Twenergy (Almelo), Stichting Groen Gas Nederland, LTO Noord en CAH Vilentum. De realisatie van de Innovatiehub Biomassa is mogelijk gemaakt door een financiële bijdrage van de provincie Gelderland.